به تدريج پاتخت و دار الملك گشت و عمارات عالى ساختند ، و تا اواسط دولت شاه عباس اول نيز پاتخت همان قزوين بود . همين‌كه شاه عباس اصفهان را پاتخت نمود آنجا رو به خرابى گذاشت و از رونق افتاد . و در باب شرافت خاك قزوين چند حديث روايت شده من جمله عن امير المؤمنين ( ع ) : « قال رسول اللّه عليكم بالاسكندرية او بقزوين فانهما ستفتحان على يدامتى و انهما بابان من ابواب الجنة » ، من جمله عن سعيد بن المسيب عن رسول اللّه ( ص ) : « سادات الشهداء شهداء قزوين » ، من جمله عن جابر بن عبد اللّه عن رسول اللّه ( ص ) : « اعزوا قزوين ، فانه من اعلى ابواب الجنة » . مقصود اينست اين كه در السنه و افواه از قزوين و قزوينى مذمت مىنمايند بىاصل است و خاك قزوين بسيار با شرافت و در باب خوبى و شرافت اهالى آن محل حرف نيست . توصيف شهر قزوين در 1302 ه . ق . و قزوين حاليه تفصيل آن از قراريست كه نگاشته مى - شود : داراى هفت هزار خانوار سكنه كه عدد نفوسش قريب سى هزار است و ششصد [ نفر ] . دكاكين و هشت كاروانسرا و سى حمام و چهل مسجد بزرگ و كوچك و نه مدرسه و دوازده يخچال دارد . محله‌هاى قزوين محلهء درب رى ، محلهء درب راه‌چمان ، محلهء درب صامقان كه مشهور به محلهء پنبه‌ريسه است ، محلهء قوى ميدان ، محلهء راه كوشك ، محلهء قوملاق ، محلهء ديمج ، محلهء بن‌درخت كه مشهور به محلهء آخوند است ، محلهء دباغان ، محلهء خندق‌بار ، محلهء خيابان ، محلهء سكه شريحان كه مشهور به سركوچه ريحان است ، محلهء بلاغى ، محلهء فشتاول ، محلهء شهرستان [ و ] محلهء مقلاوك . باروى دور شهر اغلب خراب شده اما دروازه‌هاى آن باقى است . بعضى را تعمير جديد نموده‌اند و برخى به همان حالت قديم باقى و مخروبه است . دوزاره‌هاى شهر قزوين و اسامى دروازه‌ها از قرار تفصيل است : دروازهء راه شوسه ، كه راه چمان مىگويند [ و ] تازه تعمير شده [ است ] . دروازهء درب رى ، كه به همان حالت قديم باقى و تعمير نشده [ است ] . دروازهء پنبه‌ريسه ، كه تازه تعمير شده است . دروازهء درب كوشك ، كه تازه تعمير شده است .